الشيخ المنتظري
354
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
« مَحَار » از مادّه « يَحُور » است كه در آيه شريفه آمده است : ( انّه ظنّ ان لن يحور ) ( 1 ) يعنى گمان مىكند كه برنمى گردد ; حال حضرت هم مىفرمايد : آيا شما راه فرار از چنگال عدالت خدا در قيامت ، و راه رجوع به دنيا را داريد ؟ « ام لا » يا نه ، آنجا ديگر كار تمام است و راه فرارى نيست ؟ از جعفر برمكى نقل شده كه گفته است : كلمات حضرت اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) خيلى اعجازآميز و روان است ، گفته اند : از جمله كلماتى را كه جعفر برمكى تكرار مىكرده همين جملات « هل من مناص ، او خلاص ، او معاذ ، او ملاذ ، او فرار ، او محار » است و مىگفته : آوردن الفاظ و كلمات مشابه براى حضرت امير ( عليه السلام ) خيلى روان بوده است . ( 2 ) « فَاَنَّى تُؤْفَكُونَ ، اَمْ اَيْنَ تُصْرَفُونَ ، اَمْ بِمَاذَا تَغْتَرُّونَ ؟ وَاِنَّمَا حَظُّ اَحَدِكُمْ مِنَ الاَْرْضِ ذاتِ الطُّولِ وَالْعَرْضِ قِيدُ قَدِّهِ ، مُتَعَفِّراً عَلَى خَدِّهِ » ( چگونه و كجا روى گردان مىشويد ، يا به چه چيز فريفته مىشويد ؟ در حالى كه بهره هر يك از شما از اين زمين به اندازه طول و عرض بدن اوست ، آن هم با صورتى كه بر خاك گذاشته مىشود . ) اين كلمات حضرت مواعظ خوبى است براى كسى كه گوش شنوا داشته باشد . فرموده است : « فأنّى تؤفكون » پس با اين حال به كجا مىرويد ؟ « تؤفكون » از مادّه « افك » به معناى « تقلبون » است ; پس به كجا رو گردانده ايد ؟ « ام اين تصرفون ؟ » و به كجا متحوّل مىشويد ؟ « تؤفكون » و « تصرفون » كه به معناى قلب و تحوّل آمده هر دو به يك معنا هستند . « ام بماذا تغترّون ؟ » و آيا به چه چيزى مغروريد ؟ ممكن است جوانى ، قدرت ، مال و ثروت دنيا انسان را مغرور كند ، ممكن است
--> 1 - سوره انشقاق ، آيه 14 2 - شرح ابن ابى الحديد ، ج 6 ، ص 277